Memur maaş hesaplama 2026

Memur maaşı, aynı brütteki işçi ücretinden yapısal olarak farklı hesaplanıyor: brüt tek kalem değil, sekiz ayrı kalemin toplamı ve hepsi aynı vergiye tabi değil. Araç her kalemi dayanağıyla gösteriyor — ve maaşın üç ayrı matrah ürettiğini.

9/1 memur maaşı 2026: beş kadro için örnek

Aşağıdaki tablo, hiçbir şey girmeden bir rakam görülebilsin diye build sırasında bu sayfadaki aracın kullandığı motorla üretildi: göreve yeni başlamış, 9. derecenin 1. kademesinde ve 1 yıl hizmeti olan bir memurun 2026 Temmuz–Aralık dönemi maaşı, beş kadro için.

Ek gösterge sütunu her satırda tanımsız: 657 ekli I Sayılı Cetvel 9. derece için bu grupların hiçbirinde ek gösterge öngörmüyor — her grup ek göstergeyi daha üst bir dereceden başlatıyor. Hesapta sıfır alınıyor, ama sebebi “ek göstergeniz sıfır” değil “bu derecede ek gösterge başlamıyor”.

Tablo yalnızca kadroya bağlı ödemeleri içeriyor: ek ders, nöbet, fazla çalışma ve döner sermaye gibi fiilî göreve bağlı ödemeler ile eş ve çocuk için aile yardımı hesaba girmiyor. Rakamlar Temmuz–Aralık katsayılarıyla; aynı öğretmenin neti Ocak’ta ₺63.062,51 idi, farkı yaratan Temmuz’daki katsayı artışı.

Maaşı oluşturan kalemler

Aşağıdaki tablo, 2026 Temmuz–Aralık döneminde 9. derecenin 1. kademesinde, 1 yıl hizmeti olan bir öğretmenin kalemleri. Son sütun o kalemin hangi kesintilere girdiğini gösteriyor: GV gelir vergisi, DV damga vergisi, EK emekli keseneği; üstü çizili olan girmiyor demek. Dikkat edilecek yer burası, çünkü satırlar birbirinden farklı.

Gösterge aylığı ₺976,81, taban aylık ₺25.794,91. Yani memurun maaşını asıl taşıyan kalem, derece ve kademeye bağlı olan değil; herkes için sabit olan. Derece ve kademenin etkisi ek gösterge üzerinden ve tazminat oranı üzerinden geliyor.

Üç ayrı matrah

Bu aracın anlattığı asıl şey burada. İşçi bordrosunda brüt ücret tek bir matrah üretir; memurda üç tane çıkıyor ve üçü de birbirinden farklı:

Gelir vergisi matrahı brütün küçük bir kısmı, çünkü 657 md. 152’nin son fıkrası tazminatları damga vergisi dışında vergiden istisna tutuyor; 375 sayılı KHK’nın ek 9. maddesi ek ödeme için aynı şeyi söylüyor. Geriye aylık kısmı ile yan ödeme kalıyor, oradan da emekli keseneği ve genel sağlık sigortası kişi payları düşülüyor.

Kalan bu matrahın üstüne asgari ücret istisnası biniyor ve çoğu kadroda vergiyi tamamen bitiriyor. GVK md. 23/18, brüt asgari ücretten (₺33.030,00) işçi sigorta primleri düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücreti istisna tutuyor; maddedeki tavan da bu — terkin edilen vergi, asgari ücret üzerinden hesaplanacak vergiyi aşamıyor. Örnekteki öğretmenin hesaplanan gelir vergisi ₺3.182,03, istisna aynı tutarı karşıladığı için kesilen ₺0,00. Bu istisna memura özgü değil, işçide de aynı; ama memurun gelir vergisi matrahı zaten küçük olduğu için sonucu memurda daha keskin.

Emekli keseneği matrahı ise tersi yönde farklılaşıyor: tazminatlar dahil ama yan ödeme ve ek ödeme hariç. Bunun emeklilikte doğrudan sonucu var — memurun emekli aylığı bu matraha bağlı olduğu için çalışırken aldığı brütün altında kalıyor.

Neden ilk soru kadro

Gösterge tablosu bütün memurlar için aynı. Farkı yaratan, kadroya bağlı üç oran: özel hizmet (ya da eğitim öğretim, emniyet, din hizmetleri) tazminatı oranı, 375 ek md. 9 ek ödeme oranı ve yan ödeme puanı. Örnek tablodaki net farkının kaynağı bu üçü; aynı derece ve kademede şöyle ayrışıyorlar:

Bu üç oranın nete yansıması %11,40, yani derece atlamaktan çok daha büyük. Bu yüzden araç ilk soruyu kadro olarak soruyor: seçim hem oranları hem de derece listesinin sınırlarını belirliyor. Aynı sebeple, kadronuz listede yoksa yakın bir kadroyu seçip rakama güvenmeyin — oranlar birbirinin yerine geçmiyor.

Hesaplama nasıl yapılıyor

1. Aylık bulunur — 657 ekli I No.lu Cetvelden derece ve kademenin gösterge rakamı okunur (620), ekli I Sayılı Cetvelden ek gösterge eklenir ve aylık katsayıyla çarpılır (1,58 — Temmuz–Aralık 2026).
2. Taban ve kıdem aylığı eklenir — taban aylık 1.000 göstergenin taban aylık katsayısıyla (25,79) çarpımı; kıdem aylığı her hizmet yılı için 20 gösterge, 25. yılda 500 göstergede tavan yapar. İkisi de 375 sayılı KHK’nın 1/A maddesinde.
3. Yan ödeme hesaplanır — kadronun iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk puanları toplanır ve yan ödeme katsayısıyla (0,50) çarpılır. Yan ödeme bir tazminat değil zamdır; bu yüzden gelir vergisinden istisna değil.
4. Tazminat ve ek ödeme oranlanır — ikisi de “en yüksek Devlet memuru aylığı”na uygulanır. Bu, 1. derecenin 4. kademesi göstergesi ile en yüksek ek göstergenin toplamı olan 9.500 göstergenin aylık katsayıyla çarpımı: ₺14.967,36. Oran kadroya bağlı ve üç katmandan oluşuyor (aşağıda).
5. Matrahlar ayrı ayrı kurulur — her kalem kendi vergi ve prim davranışını taşır; kalemler hiçbir yerde tek bir brüt olarak toplanıp kesintiye tabi tutulmaz.
6. Kesintiler uygulanır — emekli keseneği kişi payı %9 ve genel sağlık sigortası kişi payı %5 (5510 md. 81), artan oranlı gelir vergisi tarifesi (GVK md. 103, kümülatif) ve binde 7,59 damga vergisi.
7. Asgari ücret istisnası düşülür — GVK md. 23/18 (7349 sayılı Kanunla eklendi), brüt asgari ücretten işçi sigorta primleri düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücreti gelir vergisinden istisna tutuyor. Madde “hizmet erbabı” diyor ve memur için ayrık hüküm koymuyor; istisna memur maaşında da uygulanıyor. Damgada karşılığı 488 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tablonun IV/34 fıkrasındaki parantez içi hüküm: istisna “aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım” kadar. Terkin edilen tutar hesaplanan vergiyi aşamıyor; aşan kısım iade edilmiyor.

Son iki adım birlikte, memur maaşında en çok yanlış hesaplanan yeri üretiyor. Örnekteki öğretmende 2026 Temmuz–Aralık döneminde hesaplanan gelir vergisi ₺3.182,03, istisnadan sonra kesilen ₺0,00. Damgada da hesaplanan ₺590,95 tutarın ₺250,69 kadarı terkin ediliyor, kesilen ₺340,26. İstisnayı atlayan bir hesap aynı memurun eline geçen parayı ayda ₺3.432,72 düşük gösterir.

Kümülatif matrah istisnaya rağmen brütün tamamı üzerinden birikmeye devam ediyor — kanun bunu ayrıca söylüyor: istisnayı aşan ücret vergilendirilirken dilim tutarları “istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak” belirleniyor. Örnekteki öğretmenin kümülatif matrahı ekim ayında bir üst dilime giriyor: hesaplanan vergi ₺3.182,03 iken ₺3.530,88 oluyor, ama istisna bu artışı da yuttuğu için nete yansımıyor. Net yıl içinde yine de değişiyor: Temmuz’da katsayılar artıyor, örnekteki öğretmenin neti Ocak’taki ₺63.062,51 yerine ₺71.554,69 oluyor. Araç hangi ayda ne olduğunu sonucun altında ayrıca yazıyor.

Tazminat oranının dört katmanı

Memur mali haklarında tek bir belge yetmiyor; her katman bir öncekinin üstüne biniyor:

1. Kanun — 657 md. 152 tazminat tavanlarını koyar. Ödenen oran değil, sınır.
2. Cumhurbaşkanı Kararı — 2006/10344 sayılı Karar, ekli cetvellerde uygulanacak taban oranları ve yan ödeme puanlarını verir.
3. Toplu sözleşme — 8. Dönem Toplu Sözleşme ve Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2025/1 sayılı Kararı taban oranın üstüne puan ekler. Yalnız birine bakmak eksik cevap verir; ikisi de 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazetede yayımlandı.
4. HMB Genelgesi — dönemin katsayılarını duyurur.

Verideki her taban oran 657 md. 152 tavanının içinde kalıyor; çoğu tam tavanda. Tavanı aşan her değer istisnasız üçüncü katmandan, yani toplu sözleşmeden geliyor. Bu tutarlılık testle sabitlendi: bozulursa veride hata var demektir. Araç, üçüncü katman devredeyse sonucun varsayımlar bölümünde hangi belgeden kaç puan geldiğini ayrıca yazıyor.

Doğrulama

Gösterge tablosu, taban ve kıdem aylığı göstergeleri, aile yardımı göstergeleri ve ek gösterge cetveli doğrudan mevzuat.gov.tr’deki resmî metinlerden alındı. Ek gösterge cetveli elle aktarıldığı için iki bağımsız kontrolden geçirildi: yükseköğrenim mezunlarına uygulanan merdiven altı ayrı grupta birebir aynı çıkıyor, ve 7417 sayılı Kanun öncesi tabloyla karşılaştırıldığında teknik hizmetler grubunun sekiz hücresinin sekizi de “eski değer + 600” ilişkisini sağlıyor.

Katsayılar kanun metninde yok; Hazine ve Maliye Bakanlığının altı aylık Mali ve Sosyal Haklar genelgeleriyle duyuruluyor. Genelgelerin kendi PDF’leri indirildi ve üç kontrolden geçirildi. Birincisi iç tutarlılık: Temmuz katsayılarının Ocak katsayılarına oranı üç kalemde de aynı çıkıyor (%13,52). İkincisi türetme: Hakem Kurulu Kararındaki dönem katsayısı ile genelgedeki enflasyon çarpanı birleştirilince genelgedeki rakam 10⁻⁶ mertebesinde farkla çıkıyor. Üçüncüsü dış çapraz doğrulama: aynı genelgelerle açıklanan kıdem tazminatı tavanları bu projede daha önce bağımsız olarak doğrulanmıştı ve aynı oranda artıyorlar.

Uygulanan tazminat, ek ödeme ve yan ödeme oranları beş kadro için birincil kaynaktan çıkarıldı: 2006/10344 sayılı Kararın ekli cetvelleri, polis memurunda 2016/8581, din hizmetlerinde 2010/823 sayılı Kararlar, ek ödemede 375 sayılı KHK’nın ekli (I) sayılı Cetveli, üstüne 8. Dönem Toplu Sözleşme ve Hakem Kurulu Kararı. Doğrulanmamış kadro için hesaplama açılmıyor.

Asgari ücret istisnasının memur ücretinde de uygulandığı, kanun metninin kendisinden doğrulandı: GVK md. 23/18 muafiyeti “hizmet erbabının” ücretine bağlıyor ve md. 61’in ücret tanımı memur için ayrık hüküm içermiyor; 488 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tablonun IV/34 fıkrasındaki parantez içi hüküm de aynı kapsamı damga vergisi için kuruyor. İki hüküm de 22/12/2021 tarihli 7349 sayılı Kanunla eklendi ve 1/1/2022’den itibaren yürürlükte; bu tarihten önceki asgari geçim indirimi rejimi için araç hesap yapmıyor. İstisnanın dayandığı brüt asgari ücret ve gelir vergisi tarifesi, bu projenin bordro parametrelerinden okunuyor — aynı rakamlar işçi bordrosu araçlarında da kullanılıyor ve resmî net asgari ücretle regresyon testine bağlı.

Bu araç henüz bağımsız uzman onayından geçmedi. Hesap kadroya bağlı ödemeleri kapsıyor; ek ders, nöbet, döner sermaye gibi fiilî göreve bağlı ödemeler ile sendika aidatı, kefalet ve icra kesintileri hesaba girmiyor. Aile yardımı göstergelerinde yürürlükteki artırım kararı doğrulanmadı. Kesin tutar için kurumunuzun maaş mutemetliğine başvurun.

Sık sorulan sorular

“7/1” ne demek, önce derece mi yazılıyor kademe mi?

Önce derece, sonra kademe: “7/1” yedinci derecenin birinci kademesi, “1/4” birinci derecenin dördüncü kademesi demek. İkisi ayrı şeyler. 657 md. 64 kademeyi “derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme” diye tanımlıyor ve ilerleme için bulunduğunuz kademede en az bir yıl çalışmış olmanızı arıyor. Derece yükselmesi ise md. 68/A’ya göre üst derecelerden boş bir kadronun bulunmasına, derecenizde en az üç yıl ve o derecenin üçüncü kademesinde bir yıl bulunmuş olmanıza bağlı. Rakamdaki karşılığı 657 ekli I No.lu Cetvelde: 9/1’de gösterge 620, 7/1’de 705, 1/4’te 1.500. Araçta derece ve kademe iki ayrı liste ve kademe listesi seçtiğiniz dereceye göre kısalıyor, çünkü her derecede dokuz kademe yok — birinci derecede yalnız dört kademe var, yani “1/5” yazımının cetvelde karşılığı bulunmuyor. Şunu da eklemek gerekiyor: “7. derece memur maaşı” tek bir rakam değil. Aynı derecedeki iki memurun maaşı kadro unvanına, kademesine ve hizmet yılına göre ayrışır; araç bu yüzden üçünü de ayrıca soruyor.

Şu an hangi derece ve kademedeyim, bunu nereden bileceğim?

Başlangıç noktanız öğrenim durumunuz. 657 md. 36’nın “Ortak Hükümler” bölümündeki (A) tablosu her öğrenim düzeyine bir giriş derece ve kademesi bağlıyor: ilkokulda 15/1 (gösterge 500), ortaokulda 14/2, lisede 13/3, iki yıllık yüksekokulda 10/2, dört yıllık fakültede 9/1 (620), beş yıllıkta 9/2, altı yıllıkta 9/3. Oradan sonrası her yıl bir kademe, üç yılda bir derece diye ilerliyor — md. 64 ve 68/A’daki şartlar ayrı bir soruda. Aynı tablo tavanı da koyuyor: ilkokul mezunu 7., lise mezunu 3. derecenin son kademesini (1.380) geçemiyor; 3. derecede sekiz kademe var. Memuriyet sırasında üst öğrenimi bitirirseniz md. 36 A/12-d intibakı işliyor: memuriyette geçen her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece sayılıp yeni öğrenimin giriş derecesine ekleniyor, tavan emsalinizin ulaştığı derece ve kademe. “İlave bir derece” aramasının bugünkü karşılığı ise md. 37: azami yükselebileceğiniz derecenin dördüncü kademesinden aylık alıyor ve son sekiz yılda disiplin cezası almamışsanız kazanılmış hak aylığınız kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye çıkıyor. Kritik ayrım şu: aracın istediği kadronuzun derecesi değil kazanılmış hak aylığı dereceniz. İkisi ayrışabiliyor — md. 68/B sınıfların 1–4. dereceli kadrolarına daha aşağı derecelerden atama yapılabileceğini söylüyor, md. 68/C de “üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak ... aylık dereceleri daha aşağıda bulunanlar”dan ayrıca söz ediyor. Kadro derecesiyle kazanılmış hak aylığı derecesini aynı şey sayan bir hesap, size ait olmayan bir maaş üretir.

5434’e tabiyim, emekli keseneğim bu hesaptan farklı mı çıkar?

Kesinti tarafında hayır, emeklilik tarafında evet. Araç 4/c sigortalısının kişi paylarını 5510 md. 81’e göre kesiyor: malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası için %9, genel sağlık sigortası için %5, ikisi de aynı matrahtan — toplam %14. 5434 sayılı Kanunun keseneği düzenleyen 14. maddesi 5510 md. 106 ile yürürlükten kaldırıldığı için, kesenek oranını bugün 5510 md. 81 belirliyor. Fark emekli aylığı tarafında: 5510 geçici md. 4, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olanların “aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri” hakkında 5434 hükümlerinin uygulanacağını söylüyor. Yani bu araç bordronuzdaki kesintiyi hesaplar, emekli aylığınızın nasıl bağlanacağını değil. Matrahın büyüklüğüne örnek: kıdem aylığı tavanına ulaşmış (25 hizmet yılı) 1/4 öğretmende 2026 Temmuz–Aralık döneminde brüt ₺87.918,95, emekli keseneği matrahı ₺52.662,40; kesenek kişi payı ₺4.739,61, genel sağlık sigortası kişi payı ₺2.633,12. Matrahın hangi kalemlerden oluştuğu ayrı bir soruda.

Ek göstergem neden sıfır görünüyor?

Cetvel o dereceyi saymadığı için. 657 md. 43/B aylığın “cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle” bulunacağını söylüyor; ekli I Sayılı Cetvel ise her grup için yalnız belirli dereceleri sayıyor — meslek gruplarında 1–8, “diğerleri” gruplarında 1–4. Dört yıllık fakülte mezunu 9. dereceden başladığı için göreve başlarken ek göstergesi olmuyor; 8. dereceye yükseldiğinde devreye giriyor. Etkisi küçük değil: aynı hizmet yılıyla 8. derecedeki öğretmenin neti ₺73.488,57, 9. derecedekinin ₺71.554,69 — aradaki ₺1.933,88 tamamen 1.400 ek göstergeden geliyor. Araç bu yüzden “ek göstergeniz sıfır” demiyor, “bu derecede ek gösterge başlamıyor” diyor.

“3600 ek gösterge” ne demek, maaşımı ne kadar değiştiriyor?

Ek gösterge, göstergenizin üstüne eklenen ikinci bir rakam: 657 md. 43/B aylıkların “ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle” hesaplanacağını söylüyor; bu rakam da gösterge gibi memur aylık katsayısıyla çarpılıyor. Cetvelin bugünkü hâli 7417 sayılı Kanunun 6. maddesiyle yazıldı, yürürlük 15/1/2023. Öğretmende (ve aynı merdiveni paylaşan avukat, yükseköğrenimli hemşire, imam-hatip, polis memuru kadrolarında) ek gösterge birinci derecede 3.600, ikinci derecede 3.000. Karşılığı ölçülebilir: 2026 Temmuz–Aralık döneminde, kıdem aylığı tavanındaki 25 hizmet yılıyla biri 1/4 diğeri 2/4 olan iki öğretmenin tazminat oranı, ek ödeme oranı, yan ödeme puanı, taban ve kıdem aylığı birebir aynı; ek gösterge aylığı ise ₺5.671,84 ile ₺4.726,53. Aradaki ₺945,31, ₺1.228,90’lik brüt farkın %76,92 kadarını tek başına açıklıyor; nete yansıyan toplam fark ₺1.047,52. Asıl etki bordroda değil emeklilikte: farkın tamamı emekli keseneği matrahına giriyor, çünkü 5510 md. 80, 4/c prime esas kazancın ilk kalemi olarak “aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları”nı sayıyor. Buna karşılık özel hizmet tazminatı ve 375 sayılı KHK ek md. 9 ek ödemesi sizin ek göstergenize değil, “en yüksek Devlet memuru aylığı” denen sabit 9.500 göstergeye oranlanıyor. “3600 ek gösterge”yi toptan maaş zammı sanan hesaplar tam burada yanılıyor.

Özel hizmet tazminatım nasıl hesaplanıyor?

En yaygın yanlış, tazminatın kendi gösterge ve ek göstergenizden hesaplandığını sanmak. 657 md. 152’nin “II- Tazminatlar” kısmı matrahı ilk cümlesinde belirliyor: tazminat, “bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının” bir yüzdesidir. O tutar herkeste aynı, çünkü tek bir kadronun aylığına bakıyor: birinci derecenin dördüncü kademesi göstergesi ile o kadronun ek göstergesi toplanıyor ve sabit bir rakam veriyor — 9.500 × 1,575512 = ₺14.967,36. Dereceniz matraha değil orana giriyor: oranın tavanını 657 md. 152, fiilen uygulanacak olanı 2006/10344 sayılı Karar veriyor. 2026 Temmuz–Aralık döneminde Genel İdare Hizmetleri sınıfındaki 3. derece memur kadrosunda Kararın (II) sayılı Cetvelindeki taban oran %55; Hakem Kurulunun 2025/1 sayılı Kararı (md. 65) ile eklenen 10 puanla uygulanan oran %65 oluyor ve tazminat ₺14.967,36 × %65 = ₺9.728,78, brütün %12,06 kadarı. Ek özel hizmet tazminatı ayrı bir kalem: 2006/10344 md. 7, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfındaki kadrolardan ekli (IV) sayılı Cetveldeki yerleşim birimlerine sürekli görevle atananlara, orada fiilen çalıştıkları sürece bölgeye göre belirlenen oranın “ek olarak” ödenmesini düzenliyor. Araç bunu hesaplamıyor: açık olan kadroların hiçbiri o iki sınıfta değil ve Kararın 6. maddesi ödemeyi görevin fiilen yapılmasına bağlıyor. Sonuçtaki tek tazminat satırı da her kadroda “Özel hizmet tazminatı” başlığını taşıyor; öğretmende bu aslında eğitim öğretim, poliste emniyet hizmetleri, imam-hatipte din hizmetleri tazminatıdır.

Tazminatlardan neden gelir vergisi kesilmiyor?

657 md. 152’nin son fıkrası bunu açıkça yazıyor: maddenin ikinci bölümündeki tazminatlar damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi değil. Özel hizmet tazminatı (ve eğitim öğretim, emniyet, din hizmetleri tazminatları) bu bölümde. 375 sayılı KHK’nın ek 9. maddesi ek ödeme için aynı kuralı koyuyor. Sonuç şu: örnekteki öğretmenin brütü ₺77.859,32 ama gelir vergisi matrahı ₺21.213,59 — brütün %27,25 kadarı. Aynı brütle çalışan bir işçide matrah neredeyse brütün tamamı olurdu. Memur maaşını işçi bordrosuyla aynı motorla hesaplayan araçlar tam burada yanılıyor.

Toplu sözleşme, kanundaki tavanı nasıl aşabiliyor?

4688 sayılı Kanunun 28. maddesi toplu sözleşmenin kapsamını “katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme” olarak sayıyor; 34. maddesi de Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarının kesin ve toplu sözleşme hükmünde olduğunu söylüyor. Yani tazminat oranı üç katmanlı: 657 md. 152 tavanı koyuyor, 2006/10344 sayılı Karar uygulanacak taban oranı veriyor, toplu sözleşme bunun üstüne puan ekliyor. Öğretmende taban oran %85, 8. Dönem Toplu Sözleşmenin eklediği 20,56 puanla uygulanan oran %105,56 oluyor — kanunun aynı grup için koyduğu %85 tavanının üstünde. Verideki her taban oran tavanın içinde kalıyor; tavanı aşan her değer istisnasız üçüncü katmandan geliyor ve araç bunu sonuçtaki varsayımlar bölümünde ayrıca yazıyor.

Ek ödeme (666 sayılı KHK) nedir, ne kadar alırım?

375 sayılı KHK’nın ek 9. maddesi 666 sayılı KHK ile eklendi ve 15 Ocak 2012’de yürürlüğe girdi; amacı maddenin kendi cümlesinde yazılı — “aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak”. Kamuoyunda “eşit işe eşit ücret” diye anılan düzenleme bu. Matrahı özel hizmet tazminatıyla ortak: madde “en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması” diyor. Yani oran sizin gösterge toplamınıza değil, herkeste aynı olan ₺14.967,36 tutarına uygulanıyor. Cetveldeki oran kadro adına ve dereceye bağlı: öğretmende %65, Genel İdare Hizmetleri sınıfındaki 3. derece memurda %100. Referans örnekteki öğretmende karşılığı ₺9.728,78. Maddenin üçüncü fıkrası döner sermayeden ek ödeme alanları kapsam dışında bıraktığı için bu satır her kadroda görünmüyor. Sık karıştırılan ikinci kalem bununla aynı şey değil: 375 ek md. 40’ın ilave ödemesi, 7456 sayılı Kanunla 2023’te eklenen seyyanen zammın kalıcı hâli. Onun oranı yok — madde 15.965 göstergeyi doğrudan memur aylık katsayısıyla çarptırıyor ve sonuç kadrodan, dereceden, unvandan bağımsız olarak herkeste aynı: ₺25.153,04. Örnekteki öğretmende brütün %32,31 kadarı, yani ek ödemesinin 2,59 katı. Kesinti rejimleri de ayrı: ek md. 9 “damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz” derken, ek md. 40 “damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz” diyor.

Polis memurunda neden yalnız 3–11. dereceler var?

Çünkü oranı veren belge yalnız o dereceleri sayıyor. Emniyet hizmetleri tazminatının güncel cetveli 2016/8581 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirildi ve polis memuru satırı 3–4, 5–7 ve 8–11. dereceler için oran veriyor. Kanun tavanı (657 md. 152/II/D) “1, 2, 3 ve 4 üncü derece” derken Karar daha dar ve kadro derecesini esas alıyor. Kapsam dışındaki bir dereceyi sessizce en yakın orana bağlamak, doğrulanmamış bir yorumu rakam gibi göstermek olurdu; araç bunun yerine derece listesini Kararın kapsamına göre kısaltıyor. Bir diğer fark: emniyet hizmetleri sınıfı 4688 md. 15’e göre sendika kuramıyor, dolayısıyla polis memurunun tazminat oranında toplu sözleşme ilavesi de yok.

Sağlık personeli neden listede yok?

375 sayılı KHK’nın ek 9. maddesinin üçüncü fıkrası, döner sermayeden ek ödeme alanları ek ödeme cetvelinin kapsamı dışında bırakıyor. Yani hemşire, ebe, sağlık teknisyeni ve tabip kadroları için cetvelde yazan ek ödeme oranı fiilen ödenmiyor; onların ödemesi 209 sayılı Kanuna dayanan döner sermaye rejiminden geliyor ve kurumdan kuruma, hatta aydan aya değişen bir performans bileşeni taşıyor. Cetveldeki oranı uygulayan bir hesap, sağlık personelinin maaşını sistematik olarak yanlış gösterir. Bu araç doğrulanmamış rakam üretmektense o kadroları kapalı tutuyor; döner sermaye ayrı bir modelleme gerektiriyor.

Taban aylık katsayısı neden aylık katsayıdan on altı kat büyük?

İki ayrı çarpan, iki ayrı iş yapıyor. Taban aylık göstergesi 375 sayılı KHK’nın 1/A maddesinde herkes için sabit: 1.000. Bu gösterge aylık katsayıyla (1,58) çarpılsaydı kalem ₺1.575,51 olurdu; anlamsız bir rakam. Taban aylık, dereceden ve unvandan bağımsız eşit bir taban olsun diye kendi katsayısıyla çarpılıyor: 1.000 × 25,79 = ₺25.794,91. İki katsayının oranı 16,37. Sonucu örnekte görmek mümkün: taban aylık brütün %33,13 kadarı, derece ve kademeden gelen gösterge aylığı ise yalnız ₺976,81. Memur maaşının büyük kısmı derece farkından değil, herkese eşit uygulanan kalemlerden geliyor.

Emekli keseneği neden brütün tamamından kesilmiyor?

5510 sayılı Kanunun 80. maddesi, 4/c sigortalısında prime esas kazancı tek tek sayıyor: gösterge ve ek gösterge aylığı, taban ve kıdem aylığı, makam, temsil ve görev tazminatları ile 657 md. 152 uyarınca ödenen tazminatlar. Yan ödeme (md. 152’nin “I- Zamlar” kısmı) ve 375 ek md. 9 ek ödemesi bu listede yok; ek ödeme için maddenin kendisi de “benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz” diyor. Örnekte brüt ₺77.859,32 iken emekli keseneği matrahı ₺42.602,77 — brütün %54,72 kadarı. Bunun emeklilikte doğrudan sonucu var: emekli aylığı bu matrah üzerinden hesaplandığı için memurun emekli aylığı, çalışırken aldığı brütün epey altında kalıyor.

Aile yardımından da mı kesinti yapılmıyor?

Hayır. 657 md. 203 açık: aile yardımı ödenekleri hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmadan ödeniyor. Bu yüzden araç aile yardımını brüte ekliyor ama üç matrahın hiçbirine katmıyor — eklenen tutar olduğu gibi nete yansıyor. 2026 Temmuz–Aralık döneminde eş için ₺2.363,27, altı yaşından büyük her çocuk için ₺393,88, 0–6 yaş grubundaki her çocuk için ₺787,76. Bu rakamlar 657 md. 202’deki kanuni göstergelerden (eş 1.500, çocuk 250) türetildi; aynı fıkra göstergeleri üç katına kadar artırma yetkisini Cumhurbaşkanına veriyor ve yürürlükteki artırım kararı henüz doğrulanmadı — araç bunu sonuçtaki varsayımlar bölümünde söylüyor.

Bordromdaki rakam neden bu hesapla birebir tutmuyor?

Bu araç kadroya bağlı ödemeleri hesaplıyor: gösterge, ek gösterge, taban ve kıdem aylığı, yan ödeme, tazminat, ek ödeme ve aile yardımı. Fiilî göreve bağlı ödemeler — ek ders ücreti, nöbet ücreti, fazla çalışma, döner sermaye payı, arazi ve seyyar görev tazminatı — kadrodan değil, o ayki görevden doğuyor ve hesaba girmiyor. Aynı şekilde sendika aidatı, kefalet aidatı, lojman kirası, icra ve nafaka kesintileri de kişiye özel. Bir de kümülatif etki var: gelir vergisi yıl içinde biriken matraha bağlı olduğu için aynı maaş yılın sonuna doğru daha çok vergilendiriliyor. Araç bunu hesaba katıyor ve hangi ayda dilim değiştiğini sonuçta yazıyor.

İlgili hesaplamalar

Aşağıdakiler rastgele seçilmiş bağlantılar değil; her biri bu hesapla aynı mevzuat kuralını paylaşıyor ya da onun doğrudan devamı.

Gelir vergisi dilimi

Memur maaşı da kümülatif matrahla vergileniyor: yılın hangi ayında üst dilime geçtiğin neti doğrudan düşürüyor. Tazminat ve ek ödeme matraha girmediği için memurda dilim atlama işçiden geç oluyor.

Borçlanma hesaplama

Askerlik ya da doğum borçlanması emeklilik tarihini öne çekiyor. Ama 5510 geçici md. 4 kapsamındaki 4/c sigortalısında bedel prime esas kazançtan değil emekli keseneğine esas aylıktan hesaplanıyor.

Ne zaman emekli olurum?

Buradaki emekli keseneği 4/c sigortalılığının primi. Aynı sigortalılığın emeklilik şartları işçininkinden ayrı bir rejime tabi ve orada hesaplanıyor.

Brütten nete maaş hesaplama

İşçi bordrosuyla farkı görmek için: memurda tazminatlar gelir vergisine girmiyor, kesinti emekli keseneği ve GSS olarak ayrışıyor, matrah üç ayrı tabandan hesaplanıyor.

Kaynaklar

1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr, resmî metin)
2. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname — taban aylık, kıdem aylığı, ek ödeme (mevzuat.gov.tr)
3. Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 26/8/2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararı (RG 27.08.2025, 32999)
4. Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (Sıra No: 1), 06.01.2026, sayı 27998389-010.06.02-4481518
5. Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (Sıra No: 5), 03.07.2026, sayı 27998389-010.06.02-4870801
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ekli I Sayılı Cetvel (7417 s.K. ile değişik) — mevzuat.gov.tr resmî metin
7. 2006/10344 sayılı Karar — Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar (RG 05.05.2006, 26159); 10807 sayılı CK ile 2026’da da uygulanıyor
8. 375 sayılı KHK ek md. 9 ve ekli (I) sayılı Cetvel — ek ödeme (mevzuat.gov.tr)
9. 8. Dönem Toplu Sözleşme (2026–2027), RG 27.08.2025 – 32999
10. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu md. 28 ve 34 — toplu sözleşmenin kapsamı ve bağlayıcılığı
11. Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 26/8/2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararı, RG 27.08.2025 – 32999
12. 2016/8581 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı — (III) sayılı Cetvelin Emniyet Hizmetleri Tazminatı bölümünün değiştirilmesi (RG 11.03.2016, 29650)
13. 2010/823 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı — (III) sayılı Cetvelin Din Hizmetleri Tazminatı bölümünün değiştirilmesi (RG 30.09.2010, 27715)
14. Alomaliye — 2026 Yılı Vergi Dilimleri
15. MuhasebeTR — Yıllara Göre Gelir Vergisi Dilimleri
16. Kolay İK — 2026 Bordro Parametreleri
17. EY Türkiye — 2026 Yılı Asgari Ücreti Açıklandı
18. Alomaliye — 2026 Kıdem Tazminatı Tavanı (2. Dönem)